Totalnie lokalni

Piękna, październikowa aura sprzyjała miłej dla wszystkich mieszkańców Lutowisk chwili poświęcenia kapliczki, która powstała dla uczczenia pamięci rodzin pomordowanych w Lutowiskach w 1944 roku.
„Historię tworzą różne wydarzenia - niestety, nie zawsze te, z których możemy być dumni i które wspominamy z radością - powiedział Kazimierz Garstka, pomysłodawca powstania kapliczki - W dniach 20-22 lipca 1944 roku doszło w Lutowiskach do wymordowania 30 rodzin - kobiet, dzieci, starców, ponad 60-ciu osób. Tak zginęły między innymi rodziny: Samborskich, Górali, Raczkowskich, Kukurowskich, Ziółkowskich i innych. Podobnie jak 650 - ciu Żydom pomordowanym w roku 1942, tak i tym rodzinom nasza społeczność winna jest pamięć...”.
Z inicjatywy Fundacji Pomocy Szkołom Bieszczadzkim i przy dużym wsparciu Urzędu Gminy w Lutowiskach powstała więc drewniana kapliczka. W wydrążonym pniu lipy ujrzymy postać zamyślonego Chrystusa Frasobliwego. Dnia 4 października br odbyło się uroczyste poświęcenie tego nowego obiektu, który malowniczo wkomponował się w przepiękne otoczenie punktu widokowego na szlaku Ekomuzeum „Trzy Kultury”. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele Fundacji Pomocy Szkołom Bieszczadzkim, uczniowie ZS w Lutowiskach, najliczniej zgromadzeni członkowie Koła Seniorów „Złota Jesień ” w Lutowiskach, sołtys oraz inne zaangażowane osoby. O wydarzeniach z powojennej historii Lutowisk opowiedział Kazimierz Garstka, głos zabrali również: Agnieszka Magda-Pyzocha - wiceprezes Fundacji i proboszcz Parafii Lutowiska - Bogdan Kupczyk, który dokonał uroczystego poświęcenia kapliczki. Na zakończenie panie z Koła Seniorów zaśpiewały kilka pieśni.
Powstanie kolejnej atrakcji na tracie Ekomuzeum „Trzy Kultury” było możliwe dzięki wsparciu, które otrzymała Fundacja Pomocy Szkołom Bieszczadzkim na realizację projektu „Totalnie lokalni” w ramach Regionalnego Konkursu Grantowego „Równać szanse” (Program Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności koordynowany przez Polską Fundację Dzieci i Młodzieży).
Głównym celem projektu było rozbudzenie zainteresowania młodzieży regionem oraz zainicjowanie działań służących jego promocji. Odbyły się między innymi: warsztaty psychologiczne, rzeźbiarskie, zajęcia koła regionalnego, w ramach których uczniowie wzięli udział w konkursie na najlepsze zaprezentowanie miejscowości organizowanym przez Fundację Wspomagania Wsi (www.atlaswsi.pl), konkursy: literacki i plastyczny;
Inicjatywy - takie jak powstanie kapliczki w Lutowiskach-pozwalają ocalić pamięć o wielu ludziach i wydarzeniach, jakże istotnych nie tylko dla naszych „małych ojczyzn”, pozwalają na integrację, często generują nowe możliwości w lokalnym środowisku. W imieniu Fundacji Pomocy Szkołom Bieszczadzkim i ZS w Lutowiskach chcielibyśmy podziękować wszystkim, którzy wsparli nas w naszych działaniach: Urzędowi Gminy w Lutowiskach, Gminnemu Ośrodkowi Kultury, Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej, Kazimierzowi Garstce, Wiesławowi Tworzydle – artyście, który wyrzeźbił postać Chrystusa Frasobliwego, Józefowi Bochnikowi, Stanisławowi Galantemu i Kazimierzowi Osieckiemu.


Agnieszka Magda-Pyzocha

"NIE TAKIE AJ WAJ..."

We wrześniu Fundacja Pomocy Szkołom Bieszczadzkim działająca przy Zespole Szkół w Lutowiskach rozpoczęła realizację projektu „Nie takie aj waj...” współfinansowanego ze środków otrzymanych od Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.

Jak nawiązuje tytuł projektu, jest on poświęcony szeroko rozumianej kulturze żydowskiej. Podczas imprez lokalnych w naszej miejscowości promowane są pieśni, tańce produkt lokalny bojkowski, ukraiński, polski, natomiast zupełnie zapomina się o tym, że w Lutowiskach przed II wojną światową 70% społeczności stanowili Żydzi. Wiedza młodzieży i dorosłych na temat religii, kultury czy zwyczajów żydowskich jest praktycznie zerowa, dlatego głównym celem naszych działań jest popularyzacja, głównie wśród młodzieży, tematyki dziedzictwa kulturowego i historycznego Żydów.

Pierwszy etap projektu mamy już za sobą. Ruszyły całoroczne warsztaty tańca żydowskiego, tradycyjnej muzyki i pieśni żydowskich. Na zajęciach teatralnych uczniowie przygotowują spektakl w oparciu o „Opowiadania dla dzieci” I. Singera. W ramach zajęć koła regionalnego odbyły się warsztaty „Kultura materialna i niematerialna Żydów” z terenu Bieszczadów. Oprócz wysłuchania ciekawej prezentacji, uczestnicy mieli okazję przygotować latkesy - placki żydowskie oraz zagrać w Dreidela – grę związaną ze świętami Chanuki. Opiekę „medialną” nad projektem sprawować będzie grupa uczestnicząca w warsztatach dziennikarskich. W październiku odbyło się spotkanie z dziennikarzem- panem Krzysztofem Potaczałą - kontynuacja to całoroczne warsztaty, efektem których ma być wydanie numerów gazetki poświęconej nie tylko działaniom projektowym, ale i życiu szkoły. Również w październiku grupa gimnazjalistów aktywnie i twórczo spędziła czas w Muzeum Lalek w Pilźnie. Uczniowie między innymi brali udział w zajęciach artystycznych, podczas których wykonali z gliny chanukowy bączek, zwiedzili piękną wystawę „Rok żydowski” i „Modły szabatowe”, mieli okazję zapoznania się z oryginalnymi przedmiotami towarzyszącymi obrzędom. W ramach projektu przewidujemy jeszcze dwie wycieczki: do teatru i szlakiem chasydzkim, konkursy, warsztaty wycinanki żydowskiej, szydełkowania jarmułek oraz cykl „Kulinaria żydowskie”, podczas którego uczestnicy poznają tajniki kuchni żydowskiej, dowiedzą się, jakie zasady muszą być bezwzględnie przestrzegane, aby kuchnię można było nazwać koszerną.

Na czerwiec 2012 roku zaplanowana została impreza, której nadrzędnym celem będzie ukazanie dziesięciomiesięcznego dorobku. Uczniowie zaprezentują przygotowane spektakle - teatralny, muzyczny, taneczny, poznamy zwycięzców poszczególnych konkursów. Będzie można obejrzeć wystawy prac, kupić wycinankę żydowską lub jarmułkę oraz spróbować jadła żydowskiego. Już dzisiaj wszystkich zainteresowanych serdecznie zapraszamy do Lutowisk. Informacje o działaniach projektowych można śledzić na stronie www.szkolybiszczadkie.pl

Nasze pomysły możemy realizować nie tyko dzięki dotacji od Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, ale również dzięki wsparciu otrzymanemu od naszego Partnera-Gminnego Ośrodka Kultury im. J. Janickiego w Lutowiskach, który nie po raz pierwszy wspiera działania Fundacji.

Mamy nadzieję, że dzięki dziesięciomiesięcznym działaniom uda się zainspirować i zaangażować sporą część społeczności lokalnej do jeszcze wnikliwszego poznawania kultury żydowskiej – egzotycznej, pełnej magii i tajemnic a zarazem jakże ściśle związanej z naszym regionem.

Koordynator projektu:

Agnieszka Magda-Pyzocha